Page content

article content

Vijf niveaus van luisteren

In deze blog wil ik graag 5 niveaus van luisteren met je doornemen. Luisteren kun je als volgt doen:

1 Negeren
Dat is vooral rondkijken tijdens een gesprek, of andere mensen dan je gesprekspartner aankijken. Eigenlijk is dat niet eens communicatie.

2 Aanhoren
Geen enkele reactie als de ander zijn verhaal vertelt.

3 Selectief luisteren
Je praat geruime tijd met iemand en bij vlagen pak je iets van zijn betoog mee. Je luistert uit beleefdheid en stelt zo nu en dan een vraag, maar dat is vooral om aan te geven dat je wel degelijk luistert.

4 Aandachtig luisteren
Je luistert wel goed, maar daar blijft het dan bij. Je geeft geen feedback, je neemt het verhaal aandachtig tot je, maar dat is het dan.

5 Inlevend en dus oprecht luisteren
De manier van luisteren waarmee de echte netwerkers zich onderscheiden. Oprecht geïnteresseerd luisteren, geen waardeoordelen vellen en feedback geven zonder door te vragen, zonder te adviseren en zonder dingen in te vullen voor de ander.

Een voorbeeld. Een jongen komt thuis uit school, slaat woest met de deur en stampt meteen de trap op naar zijn kamer zonder ook maar iets te zeggen. Dat pikt zijn vader niet en die gaat zijn zoon meteen achterna. Met veel lawaai binnenkomen en naar boven zonder één woord, zo werkt dat hier thuis niet. Zoonlief blijkt het helemaal gehad te hebben met school. Hij vindt er niks meer aan, van de leraren deugt er niet één en hij verknalt bovendien het ene proefwerk na het andere. Rotschool! Wegwezen dus, en een baan zoeken! Net als Herman van de buren, die nu in een garage werkt en al een stoere eigen motor heeft!

Pa wordt woest. ‘Weet je wel wat dat kost, die school, hoe veel je moeder en ik er voor over hebben gehad om je te laten zijn waar je nu bent? Besef je wel dat je een opleiding nodig hebt om verder te komen in het leven? Stoppen met dat kansloze gezeur, school is goed voor je! Meteen aan je huiswerk dus, en verder wil ik er niets meer over horen!’

Is dat communicatie? Is dat luisteren zonder te (ver)oordelen, zonder alles meteen voor een ander in te vullen? Die vader had natuurlijk ook écht kunnen luisteren. Hij had zijn zoon kunnen vragen wat hem dan precies zo dwars zit op school. Hij had iets voor zijn zoon kunnen betekenen door hem te laten zien dat hij met zijn opleiding straks veel meer kansen heeft dan Herman van de buren, die met school stopte en nu voor een mager salaris in een garage werkt. Dan had zijn zoon vast zelf wel ingezien dat Herman waarschijnlijk de rest van zijn leven aan die garage en dat magere salaris vast zit, omdat hij niet de papieren heeft om ooit ook maar een stapje verder te komen. En zo’n motor maakt dat echt niet goed. Nee, dan kun je als het een keer wat tegenzit op school beter even op je tanden bijten, maar wel doorzetten. Het is tenslotte investeren in je toekomst.

Wat je zegt dat ben je zelf. Het is dus heel belangrijk hoe je communiceert. Dat betekent ook: letten op de woorden die je spreekt. Je hoeft natuurlijk niet elk woord eerst op een weegschaal te leggen, maar weet wel wat je zegt. Het is goed om óók in communicatie anderen te behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden.

Jochem Klijn